L.dz. 34/PPZW/2026
Warszawa, 15.05.2026 r.
Dyrekcja Generalna ds. Handlu (DG TRADE)
Komisja Europejska
Rue de la Loi 200, B-1049 Bruksela, Belgia
Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności (DG SANTE)
Komisja Europejska
Rue de la Loi 200, B-1049 Bruksela, Belgia
Szanowni Państwo,
w związku z podjęciem przez Komisję Europejską decyzji o wprowadzeniu z dniem 3 września 2026 r. zakazu importu produktów mięsnych pochodzących z Brazylii na teren Unii Europejskiej w pełni popieramy decyzję Komisji Europejskiej. Jest ona uzasadniona wykryciem substancji zakazanych w brazylijskich produktach mięsnych. To słuszny i konieczny krok dla ochrony zdrowia europejskich konsumentów oraz zapewnienia uczciwych warunków konkurencji na rynku wewnętrznym UE.
Jednakże mając na uwadze ponad trzymiesięczny okres przejściowy dzielący moment ogłoszenia decyzji od jej wejścia w życie, wyrażamy poważne zaniepokojenie ryzykiem, jakie niesie on dla integralności i bezpieczeństwa rynku europejskiego. Dlatego zwracamy się z wnioskiem o podjęcie natychmiastowych i zdecydowanych działań zaradczych.
Ogłoszenie daty wejścia w życie zakazu przy jednoczesnym utrzymaniu pełnej możliwości eksportu przez Brazylię do dnia 2 września 2026 r. stwarza poważne, systemowe ryzyko dla bezpieczeństwa żywnościowego UE.
W szczególności wskazujemy na następujące zagrożenia:
1. Brazylijska strona może celowo zintensyfikować eksport właśnie tych kategorii produktów mięsnych, które stały się podstawą wprowadzenia zakazu, tj. zawierających substancje niedozwolone na rynku UE (m.in. hormony wzrostu, antybiotyki stosowane niezgodnie z regulacjami unijnymi, pozostałości weterynaryjnych produktów leczniczych przekraczające dopuszczalne normy). Produkty te, raz wprowadzone do obrotu przed datą 3 września 2026 r., mogą krążyć na rynku wewnętrznym przez wiele kolejnych miesięcy.
2. Szczególną troskę budzi możliwość instrumentalnego wykorzystania przez Brazylię tzw. kwoty Hilton, obejmującej wysokiej jakości wołowinę bezcłową. Istnieje realne ryzyko, że w ramach tej preferencyjnej ścieżki importowej Brazylia będzie kierować do UE produkty niespełniające standardów jakościowych lub sanitarnych, deklarując je jako towar kwalifikujący się do kontyngentu Hilton, lecz faktycznie zawierający substancje stanowiące podstawę zakazu. Mechanizm ten może być stosowany zarówno celowo, jak i na skutek niewystarczającego nadzoru ze strony brazylijskich służb weterynaryjnych.
3. Nagłe zwiększenie wolumenu przesyłek mięsnych z Brazylii, co jest zjawiskiem typowym w obliczu zapowiedzianych zakazów eksportowych, może przekroczyć przepustowość punktów kontroli granicznej UE i prowadzić do niewystarczającego poziomu inspekcji, umożliwiając przenikanie do rynku wewnętrznego produktów niespełniających norm.
W związku z powyższym oczekujemy od Komisji Europejskiej przedstawienia, jakie konkretnie środki zamierza podjąć Komisja Europejska w celu zapobieżenia masowemu napływowi brazylijskich produktów mięsnych zawierających substancje zakazane w okresie od dnia ogłoszenia decyzji do 2 września 2026 r. włącznie.
Uważamy za zasadne:
- wprowadzenie tymczasowych limitów ilościowych, środków ochronnych lub środków nadzwyczajnych, o których mowa w art. 53 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, ograniczających wolumen importu brazylijskich produktów mięsnych jeszcze przed datą formalnego wejścia zakazu w życie.
- wprowadzenie działań koordynacyjnych wspólnie z Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz Stałym Komitetem ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz (PAFF Committee) w związku z zaistniałą sytuacją.
- podjęcie działań dyplomatycznych i handlowych wobec władz brazylijskich, aby uprzedzić ryzyko zmasowanego eksportu w okresie przejściowym i uzyskać wiążące zobowiązania strony brazylijskiej w zakresie przestrzegania unijnych standardów sanitarnych.
W trosce o bezpieczeństwo europejskich konsumentów, ochronę uczciwej konkurencji na rynku wewnętrznym oraz integralność unijnych standardów sanitarnych i weterynaryjnych żądamy natychmiastowego wprowadzenia obowiązku przeprowadzania kontroli weterynaryjnej i laboratoryjnej każdej przesyłki produktów mięsnych z Brazylii wjeżdżającej na teren UE, niezależnie od dotychczasowej częstotliwości kontroli opartej na analizie ryzyka. Kontrola ta powinna obejmować testy na obecność wszystkich substancji zakazanych będących podstawą wprowadzenia zakazu oraz pełną weryfikację dokumentacji weterynaryjnej.
Wnosimy o zapewnienie państwom członkowskim, zwłaszcza tym dysponującym głównymi portami wwozu towarów spożywczych z Brazylii, dodatkowych zasobów kadrowych i laboratoryjnych niezbędnych do realizacji wzmożonych kontroli bez uszczerbku dla terminowości procedur celnych.
Oczekujemy także pełnej transparentności i publikowania cotygodniowych raportów z wyników kontroli brazylijskich produktów mięsnych w Granicznym Posterunku Kontroli (GPC/BCP) oraz bieżącego informowania Parlamentu Europejskiego i zainteresowanych stron o skali ujawnionych nieprawidłowości.
Podjęta przez Komisję decyzja o zakazie importu brazylijskich produktów mięsnych stanowi ważny sygnał dla partnerów handlowych UE, że unijne standardy bezpieczeństwa żywności nie podlegają negocjacjom. Jednak jej skuteczność zależy w ogromnej mierze od tego, czy okres przejściowy zostanie należycie zabezpieczony. Bierność Komisji w tym czasie może uczynić z decyzji instrument o charakterze jedynie symbolicznym, podczas gdy do obrotu w UE trafią setki tysięcy ton mięsa niespełniającego unijnych norm.
Do wiadomości:
Parlament Europejski, Komisja ENVI, Komisja AGRI, Komisja INTA
Pan Stefan Krajewski, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Krzysztof Hetman, Poseł do Parlamentu Europejskiego
Adam Jarubas, Poseł do Parlamentu Europejskiego
Dariusz Joński, Poseł do Parlamentu Europejskiego
